Ściana z płytek ceglanych krok po kroku: klej, fuga i impregnacja

Ścianę z płytek ceglanych robi się w czterech etapach: przygotowanie i gruntowanie ściany, klejenie płytek gęstym, elastycznym klejem, fugowanie zaprawą do klinkieru i impregnacja po całkowitym wyschnięciu. Na 1 m² ściany potrzeba 52 płytek z cegły przy fudze szerokości 1 cm. Najwięcej błędów zdarza się przy impregnacji: impregnat nałożony na wilgotną ścianę zostawia białe plamy.

Instrukcja dotyczy płytek ciętych z lica starej cegły rozbiórkowej, takich jak nasze. Czym są takie płytki i czym różnią się od płytek imitujących cegłę, wyjaśniamy we wpisie o płytkach z cegły rozbiórkowej. Jeśli planujesz posadzkę, przeczytaj poradnik o podłodze z cegły, bo tam obowiązują trochę inne zasady.

Co przygotować do montażu

• płytki ceglane i połówki płytek (tzw. główki), a na narożniki elementy narożne,
• emulsję gruntującą,
• gęsty, elastyczny klej do płytek i pacę zębatą,
• gotową zaprawę do klinkieru (najlepiej gruboziarnistą) do fugowania,
• pistolet do fug, pacę i fugownik albo gumowe rękawiczki,
• impregnat do cegły na bazie wosku,
• poziomicę, sznurek lub łatę, ołówek, piłę lub szlifierkę z tarczą do ceramiki, papier ścierny.

Ile płytek ceglanych na m²

Na każdy 1 m² ściany potrzeba 52 płytek ceglanych, jeśli fuga ma 1 cm szerokości. Przy węższej fudze płytek będzie trochę więcej, przy szerszej mniej. Do wyniku dolicz zapas na docinki przy podłodze, suficie, oknach i narożnikach.

Przykład: ściana 3 x 2,5 m ma 7,5 m². Bez otworów potrzebujesz 7,5 x 52 = 390 płytek. Jeśli przyjmiesz 10% zapasu, zamów około 430 płytek. Jeśli chcesz, żeby ściana wyglądała jak prawdziwy mur, zaplanuj część połówek zamiast pełnych płytek (o tym niżej) i daj nam znać przy zamówieniu.

Przygotowanie ściany pod płytki ceglane

Ścianę starannie oczyść. Kurz, tłuszcz, resztki starego kleju albo tapety zmniejszają przyczepność zaprawy klejowej. Potem zagruntuj ścianę emulsją gruntującą i poczekaj, aż wyschnie.

Następnie podziel ścianę na poziome pasy o wysokości 7 - 8,5 cm: to wysokość płytki (6 - 7,5 cm) plus 1 cm na fugę. Narysuj linie poziomicą albo naciągnij sznurek, żeby rzędy były równe. Płytki z ręcznie formowanej cegły różnią się wymiarami, więc linie pomagają trzymać poziom mimo tych różnic.

Klejenie płytek z cegły na ścianie

Do klejenia użyj gęstego, elastycznego kleju do płytek. W normie PN-EN 12004 kleje cementowe dzielą się na klasy: C1 (normalnie wiążące), C2 (o podwyższonych parametrach), F (szybkowiążące), T (o zmniejszonym spływie), E (o wydłużonym czasie otwartym) oraz S1 i S2 (odkształcalne i wysoko odkształcalne). Klej określany jako elastyczny to klej odkształcalny, czyli z oznaczeniem S1 lub S2. Opis klas znajdziesz w artykule specjalisty z Instytutu Techniki Budowlanej w miesięczniku Inżynier Budownictwa. Przy ciężkich płytkach z cegły na ścianie pomaga też oznaczenie T, czyli zmniejszony spływ.

1. Klejenie zacznij od góry. Jeśli trzeba będzie przycinać płytki, ze względów estetycznych lepiej przyciąć te przy podłodze.
2. Nałóż klej pacą zębatą zarówno na ścianę, jak i na płytkę.
3. Dokładnie dociśnij płytkę do ściany. Trzymaj 1 cm odstępu na fugę.
4. Nadmiar kleju usuń, zanim wyschnie.
5. Odczekaj, aż klej zwiąże płytki ze ścianą, i oczyść je z zabrudzeń. Ślady kleju na płytkach zetrzyj papierem ściernym.

Pełne płytki i połówki, czyli jak zrobić autentyczny mur

Mur z cegły budowano tak, że cegły leżały na przemian wzdłuż i w poprzek ściany. Z cegły ułożonej w poprzek widać tylko jej krótszy bok, czyli główkę. Jeśli wkleisz połówki płytek na przemian z pełnymi płytkami, albo chociaż w kilku miejscach ściany, uzyskasz wygląd prawdziwego muru. Na narożniki ścian i filarów stosuj elementy narożne.

Impregnacja i fugowanie: w jakiej kolejności

Po przyklejeniu płytek masz dwie możliwości. Możesz najpierw zaimpregnować płytki, a potem fugować, albo zacząć od fugowania i impregnować na końcu. Obie kolejności działają, różnią się czasem oczekiwania i ochroną płytek przed zabrudzeniem.

Wersja 1: najpierw impregnacja, potem fugowanie

Impregnację zacznij dopiero po całkowitym wyschnięciu płytek. Ceramika schnie w tempie około 1 mm na dobę. Impregnat nie przepuszcza wody, więc jeśli nałożysz go na mokrą albo wilgotną ścianę, wilgoć spod impregnatu nie będzie mogła wyjść i zostanie na płytkach w postaci białych plam. Zaletą tej kolejności jest to, że zaimpregnowane płytki są chronione przed zabrudzeniem zaprawą podczas fugowania.

Wersja 2: najpierw fugowanie, potem impregnacja

Po przyklejeniu płytek odczekaj 1 - 2 dni, a potem starannie zmocz płytki. Mokra cegła nie wciągnie brudnej wody z fugi. Do impregnacji przystąp po całkowitym wyschnięciu ściany, czyli po kilku do 14 dni, zależnie od temperatury w pomieszczeniu.

Fugowanie ściany z płytek ceglanych

Fugę możesz nałożyć pistoletem, specjalną pacą i fugownikiem albo po prostu palcem w gumowej rękawiczce. Jeśli chcesz uzyskać fugę jak w średniowiecznym zamku, użyj zwykłej gotowej zaprawy do klinkieru, najlepiej gruboziarnistej. Polecamy zaprawy firmy Atlas, które wyglądem przypominają starą fugę. Darujmy sobie drogie, specjalistyczne fugi: płytki mają wyglądać jak cegły, a fuga jak zaprawa wapienna.

Fuga może być wgłębiona, równa z licem płytek albo lekko wypukła. Wybór zależy od efektu, jaki chcesz uzyskać: wgłębiona mocniej podkreśla kształt każdej płytki, równa daje spokojniejszą powierzchnię.

Impregnacja ściany z cegły

Do impregnowania polecamy produkty na bazie wosku, w 95% biodegradowalne. Dobierz je do efektu i pomieszczenia:

Impregnat	Efekt	Gdzie
Protectguard niewidoczny	chroni przed plamami, tłuszczem i graffiti, nie zmienia koloru	szczególnie kuchnia
Protectguard WL mat lub półpołysk	chroni przed plamami i zabrudzeniami, daje efekt mokrej cegły, wydobywa kolor	ściany i podłogi
Imperguard SF	zabezpieczenie hydrofobowe i przeciwkurzowe, nie zmienia koloru	łazienka, salon, sypialnia, przedpokój

Odradzamy preparaty na bazie silikonu. Płytki zaimpregnowane silikonem często nienaturalnie się świecą, a ich powierzchnia może się rysować.

Zasadę „tylko na suchą ścianę” potwierdzają zalecenia amerykańskiego stowarzyszenia producentów cegły (Brick Industry Association). Powłoki tworzące film należy nakładać wyłącznie na suche podłoże, a gdy wilgoć dostanie się pod taką warstwę, powierzchnia robi się mlecznobiała. Ta sama publikacja zaleca preparaty przepuszczające parę wodną. Inny rodzaj białego nalotu to wykwity: powstają, gdy woda z rozpuszczonymi solami wychodzi na powierzchnię muru, odparowuje i zostawia sole. Sole najczęściej pochodzą z zaprawy, betonu albo gruntu, a nie z samej cegły. Większość wykwitów da się usunąć suchą szczotką, a powłoka nie powinna być jedynym sposobem walki z nimi.

Ścianę z płytek możesz też pomalować farbą emulsyjną w dowolnym kolorze. Do malowania mamy w ofercie płytki z cegły przeznaczone do malowania.

Najczęstsze błędy przy ścianie z płytek ceglanych

• klejenie na brudną, zakurzoną albo niezagruntowaną ścianę,
• impregnacja wilgotnych płytek, która kończy się białymi plamami,
• fugowanie suchych, niezaimpregnowanych płytek, które wciągają brudną wodę z zaprawy,
• impregnaty silikonowe, po których cegła się świeci i rysuje,
• same pełne płytki bez połówek, przez co ściana wygląda jak okładzina, a nie jak mur,
• pominięcie linii poziomych: przy płytkach o różnej wielkości rzędy szybko „uciekają”.

Najczęściej zadawane pytania

Ile kleju i fugi zużyję na 1 m²?

Zużycie zależy od kleju, zębów pacy i nierówności płytek. Sprawdź je na opakowaniu kleju i zaprawy. Pamiętaj, że przy fudze 1 cm na 1 m² przypada 52 płytki, więc zaprawy do fugowania zużyjesz wyraźnie więcej niż przy zwykłych płytkach.

Kiedy można fugować?

Jeśli zaczynasz od fugowania, po 1 - 2 dniach od przyklejenia płytek. Wcześniej zmocz płytki wodą.

Czy ścianę z płytek ceglanych trzeba impregnować?

Zalecamy to, szczególnie w kuchni i łazience. Impregnat chroni cegłę przed plamami i wodą. W suchych pomieszczeniach możesz wybrać impregnat, który nie zmienia koloru cegły.

Czy płytki ceglane można kleić na zewnątrz?

Płytki można stosować wewnątrz i na zewnątrz, także na elewacji. Na zewnątrz dobierz klej i fugę przeznaczone do takich warunków. Norma PN-EN 12004 wymaga od klejów cementowych przyczepności po cyklach zamrażania i rozmrażania już w klasie C1 (0,5 N/mm²), a w klasie C2 dwukrotnie wyższej (1,0 N/mm²), co opisuje publikacja w czasopiśmie Materials. Na elewację wybierz klej klasy C2 i sprawdź w karcie technicznej, czy producent dopuszcza go do stosowania na zewnątrz.

Płytki z cegły i impregnaty w sklepie Regalia

Płytki z lica starej cegły w kilku odmianach (pruskie, gotyckie, pomorskie, warmińskie, z młyna) znajdziesz w kategorii Cegła na ścianę, a impregnaty w kategorii Biodegradowalne impregnaty do cegieł i kamienia. Jeśli zastanawiasz się, skąd bierze się cegła z rozbiórek, przeczytaj wpis o rozbiórce starego domu. Wolisz drewno zamiast cegły? Zajrzyj do poradnika o montażu desek na ścianie. Z pytaniami o dobór płytek skontaktuj się z nami.

Źródła

1. Roboty okładzinowe. Wymagania normowe do materiałów, O. Kopyłow (ITB), Inżynier Budownictwa, Polska Izba Inżynierów Budownictwa, 2011.
2. Construction Products between Testing Laboratory and Market Surveillance: Case Study of Cementitious Ceramic Tile Adhesives, C. Stancu, D. Dębski, J. Michalak, Materials 15(17), 2022, DOI 10.3390/ma15176167.
3. Technical Note 6A: Colorless Coatings for Brick Masonry, Brick Industry Association, 2008.
4. Technical Note 23A: Efflorescence, Causes and Prevention, Brick Industry Association, 2019.