Jak zaprojektować kuchnię krok po kroku: od potrzeb do montażu

Kuchnię projektuje się od ogółu do szczegółu: najpierw potrzeby domowników i dokładny pomiar, potem układ zabudowy i strefy pracy, następnie instalacje i sprzęt AGD, a na końcu materiały, styl i wykonawca. Taka kolejność chroni przed najdroższymi błędami, czyli przenoszeniem odpływu, gniazdek albo okapu, gdy ściany są już wykończone. Poniżej opisujemy osiem kroków, które przechodzimy z klientami przy każdym projekcie kuchni ze starego drewna.

Krok 1. Spisz potrzeby i nawyki domowników

Projekt zaczyna się od rozmowy, nie od katalogu frontów. Zapisz odpowiedzi na kilka pytań:

• Kto najczęściej gotuje i czy gotujecie w kilka osób naraz?
• Czy jecie w kuchni, a jeśli tak, to przy stole, wyspie czy barku?
• Ile miejsca potrzebujecie na zapasy, garnki, małe AGD i naczynia od święta?
• Co przeszkadza w obecnej kuchni, a czego nie chcecie stracić?
• Czy kuchnia ma być otwarta na salon, częściowo oddzielona, czy osobna?

Ostatnie pytanie warto rozstrzygnąć jak najwcześniej, bo zmienia cały plan domu. Porównanie układów znajdziesz we wpisach kuchnia zamknięta czy półotwarta oraz kuchnia otwarta na salon.

Z naszego doświadczenia większość klientów ma gotową wizję tego, jak kuchnia ma wyglądać. Rzadziej wiadomo, jak sprawić, żeby była też wygodna, czyli żeby po każdy garnek nie trzeba było chodzić przez pół pomieszczenia. Dlatego lista potrzeb jest ważniejsza niż zdjęcia z inspiracjami.

Krok 2. Zmierz pomieszczenie i zaznacz instalacje

Do projektu potrzebny jest dokładny rzut z wymiarami ścian, wysokością pomieszczenia, oknami (także wysokością parapetów), drzwiami i grzejnikami. Zaznacz na nim piony wodne i kanalizacyjne, przyłącze gazu, kratki wentylacyjne, kominy i gniazdka. W starych domach mierz ściany w kilku miejscach i na kilku wysokościach, bo rzadko są proste i równoległe.

Na tym etapie myślimy też o położeniu kuchni w domu. Polskie warunki techniczne wymagają, by kuchnia i aneks kuchenny miały bezpośrednie oświetlenie światłem dziennym (§ 93), z wyjątkami dla małych mieszkań. Z naszego doświadczenia najlepiej sprawdzają się okna od północy, północnego wschodu albo zachodu: gotowanie samo podnosi temperaturę, a żywność nie lubi przegrzanego pomieszczenia. Dobrze też, gdy kuchnia jest blisko wejścia, bo zakupów nie trzeba nosić przez cały dom.

Krok 3. Wybierz układ zabudowy

Układ wynika z kształtu pomieszczenia i z tego, jak gotujecie. Najczęstsze warianty to:

• jednorzędowy: cała zabudowa przy jednej ścianie, dobry do wąskich pomieszczeń i małych aneksów;
• dwurzędowy: dwa równoległe ciągi, wygodny, jeśli przejście między nimi jest odpowiednio szerokie;
• w kształcie L: zabudowa na dwóch ścianach, zostawia miejsce na stół;
• w kształcie U: trzy ściany zabudowy, najwięcej blatu i schowków;
• w kształcie G: U z półwyspem, który często pełni rolę barku;
• z wyspą: wolnostojący blok z blatem, szafkami, czasem zlewem albo płytą.

W naszych realizacjach najlepiej sprawdzają się układy L, U, G i dwurzędowe, bo dają dużo blatu i swobodę ruchu. Ile miejsca zostawić między ciągami i wokół wyspy, podajemy z liczbami w poradniku wymiary w kuchni.

Krok 4. Rozplanuj strefy pracy i trójkąt roboczy

Pięć stref w kuchni

Wygodna kuchnia dzieli się na strefy ułożone w kolejności czynności: od wypakowania zakupów do podania obiadu. Dla osób praworęcznych układa się je zwykle zgodnie z ruchem wskazówek zegara, dla leworęcznych odwrotnie.

1. Zapasy: lodówka, spiżarnia, szafki cargo na produkty suche.
2. Przechowywanie: naczynia, garnki, sztućce, najlepiej między zmywarką a płytą.
3. Zmywanie: zlew, zmywarka, kosze na odpady.
4. Przygotowanie: najdłuższy wolny odcinek blatu, najlepiej obok zlewu.
5. Gotowanie: płyta, piekarnik, okap.

Trójkąt roboczy

Trzy najczęściej używane punkty, czyli lodówka, zlew i płyta, tworzą tak zwany trójkąt roboczy. Jego boki nie powinny być ani za krótkie (sprzęty przeszkadzają sobie nawzajem), ani za długie (gotujący ciągle chodzi). Wytyczne amerykańskiego stowarzyszenia projektantów kuchni i łazienek NKBA podają zalecane długości boków i ich sumę; omawiamy je w tabeli wymiarów kuchni. Przy wyspie trójkąt nie powinien jej przecinać, bo każde przejście staje się wtedy obchodzeniem przeszkody.

Krok 5. Zaplanuj sprzęt AGD, instalacje i oświetlenie

Sprzęt wybierz przed zamówieniem mebli, a przynajmniej ustal jego typ i szerokość. Europejska norma EN 1116 opisuje wymiary koordynacyjne mebli kuchennych i sprzętu: szerokości szafek (400, 500, 600 i 900 mm) i wnęk pod urządzenia do zabudowy. Wolnostojąca lodówka czy kuchnia z piekarnikiem potrzebuje innej wnęki niż sprzęt w zabudowie, a różnica kilku centymetrów potrafi zmienić cały ciąg szafek.

Instalacje projektuje się razem z meblami:

• Gaz: kuchnie i kuchenki gazowe montuje się w odległości co najmniej 0,5 m od okna, liczonej w rzucie od boku urządzenia (§ 173 warunków technicznych).
• Wentylacja i okap: okap w kuchni lub aneksie podłącza się do odrębnego przewodu kominowego (§ 93 ust. 5). Wybór okapu jest szczególnie ważny w kuchni otwartej na salon.
• Elektryka: gniazda nad blatem w strefie przygotowania, osobne obwody dla piekarnika i płyty, zasilanie do oświetlenia podszafkowego.
• Oświetlenie: poza światłem ogólnym każda powierzchnia robocza powinna mieć własne oświetlenie zadaniowe (NKBA). Nad blatem mocniej, nad stołem łagodniej.

Przepisy budowlane się zmieniają, dlatego aktualne wymagania dla Twojego budynku zawsze potwierdza projektant albo instalator.

Krok 6. Wybierz styl i materiały

Styl kuchni najczęściej mamy już w głowie: rustykalny, nowoczesny, skandynawski, loftowy, prowansalski albo angielski. Gdy łączysz style, wybierz jeden dominujący, wtedy wnętrze jest spokojniejsze. Przykład połączenia klasyki z polskim akcentem pokazujemy w realizacji kuchni w stylu angielskim.

Materiał decyduje o wyglądzie, ale przede wszystkim o trwałości. W Regalia wszystkie elementy kuchni, czyli fronty, cokoły, korpusy oraz wnętrza szafek i szuflad, robimy ze starego drewna z odzysku. Nie używamy płyt meblowych ani sklejek. Czy drewno wytrzyma wilgoć, parę i gorące garnki, wyjaśniamy we wpisie meble kuchenne ze starego drewna. Do wyboru są różne powierzchnie drewna: ręcznie ciosana, ręcznie rżnięta i gładsza z rdzenia belki.

Krok 7. Sprawdź projekt, zanim powstaną meble

Gotowy rzut i wizualizację sprawdź z listą typowych błędów:

• Czy otwarte drzwiczki zmywarki i piekarnika nie blokują przejścia ani sąsiednich szuflad?
• Czy szafki narożne mają system, który pozwala sięgnąć do ich wnętrza?
• Czy płyta nie stoi w samym narożniku? Wygląda to ciekawie, ale zwykle utrudnia dostęp do garnków z obu stron.
• Czy lodówka nie stoi tuż przy piekarniku albo w pełnym słońcu? Ciepło zmusza ją do cięższej pracy.
• Czy obok płyty i zlewu został wolny blat na odstawienie garnka?
• Czy fronty górnych szafek otwierają się w wygodną stronę?

U nas ten etap kończy się wizualizacją, na której klient zatwierdza układ, podziały frontów, uchwyty i kolor drewna. Dopiero potem drewno trafia do stolarni.

Krok 8. Wybierz wykonawcę i ułóż harmonogram

Najlepiej zacząć projekt kuchni na etapie projektu domu albo przed remontem, bo wtedy instalacje można poprowadzić tam, gdzie będą potrzebne. Typowa kolejność to: instalacje, tynki i wylewki, podłoga, pomiar końcowy, montaż mebli, podłączenie sprzętu. Meble z litego drewna montuje się po zakończeniu prac mokrych, gdy w domu ustabilizuje się wilgotność.

Od wykonawcy kuchni na wymiar warto wymagać pomiaru na miejscu, projektu z wizualizacją, jasnego opisu materiałów, terminu w umowie i warunków gwarancji. Jak wygląda to w Regalia krok po kroku, opisujemy w tekście kuchnia na wymiar ze starego drewna.

Najczęściej zadawane pytania

Od czego zacząć projektowanie kuchni?

Od listy potrzeb domowników i dokładnego pomiaru z zaznaczonymi instalacjami. Styl i kolory wybiera się później, gdy układ jest już ustalony.

Kiedy zamówić projekt kuchni?

Przed rozprowadzeniem instalacji, czyli na etapie projektu domu albo na początku remontu. Później każda zmiana położenia zlewu czy płyty oznacza kucie ścian.

Jaki układ kuchni jest najwygodniejszy?

Ten, który pasuje do pomieszczenia i pozwala zachować krótki trójkąt roboczy. W średnich i dużych kuchniach najczęściej jest to układ L lub U, w wąskich dwurzędowy albo jednorzędowy.

Czy sprzęt AGD trzeba wybrać przed projektem mebli?

Tak, przynajmniej jego typ i wymiary. Wnęki pod sprzęt do zabudowy mają określone wymiary, a wolnostojące urządzenia bywają szersze i głębsze.

Zaprojektuj kuchnię z Regalia

Projekt i wykonanie kuchni ze starego drewna prowadzimy od pomiaru do montażu. Zobacz kuchnie na zamówienie, przeczytaj, jak pracujemy przy meblach na wymiar, albo napisz do nas i opisz swoje pomieszczenie.

Źródła

1. Kitchen Planning Guidelines with Access Standards, National Kitchen & Bath Association (NKBA), wydanie oparte na IRC 2015, plik z 2022 r.
2. UNI EN 1116:2018 Coordinating sizes for kitchen furniture and kitchen appliances, A. Giavon, CATAS, 2018.
3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225.