Wymiary w kuchni: wysokość blatu, odległości i wymiary wyspy

Najważniejsze wymiary w kuchni to wysokość blatu (85, 90 lub 95 cm), jego głębokość (co najmniej 60 cm), odstęp między blatem a szafkami wiszącymi (co najmniej 45 cm) i szerokość przejścia między ciągami zabudowy (co najmniej 107 cm, gdy gotuje jedna osoba, i 122 cm, gdy kilka). Pierwsze trzy liczby pochodzą z europejskiej normy EN 1116, ostatnie z wytycznych amerykańskiego stowarzyszenia projektantów kuchni NKBA. Niżej zebraliśmy wszystkie wymiary w jednej tabeli i opisujemy, kiedy warto je dopasować do domowników.

Tabela wymiarów w kuchni

Wymiary w calach z wytycznych NKBA przeliczyliśmy na centymetry i zaokrągliliśmy do pełnego centymetra.

Element	Wymiar	Źródło
Wysokość blatu o stałej wysokości	85, 90 lub 95 cm	EN 1116
Głębokość blatu	min. 60 cm	EN 1116
Głębokość szafek wiszących	31 - 40 cm	EN 1116
Odstęp od blatu do spodu szafki wiszącej	min. 45 cm	EN 1116
Wysokość cokołu	min. 8 cm	EN 1116
Przejście robocze, jedna osoba gotująca	min. 107 cm	NKBA
Przejście robocze, kilka osób gotujących	min. 122 cm	NKBA
Przejście komunikacyjne przez kuchnię	min. 91 cm	NKBA
Trójkąt roboczy: suma trzech boków	maks. 7,9 m	NKBA
Trójkąt roboczy: pojedynczy bok	1,2 - 2,7 m	NKBA
Wolny blat przy zlewie	61 cm z jednej strony, 46 cm z drugiej	NKBA
Ciągły blat do przygotowania obok zlewu	min. 91 x 61 cm	NKBA
Wolny blat przy płycie grzewczej	30 cm z jednej strony, 38 cm z drugiej	NKBA
Wolny blat przy lodówce (od strony uchwytu)	min. 38 cm	NKBA
Zmywarka od krawędzi zlewu	maks. 91 cm	NKBA
Blat wyspy za płytą grzewczą	min. 23 cm	NKBA
Kuchenka gazowa od okna (od boku urządzenia)	min. 50 cm	WT, § 173

Wysokość blatu kuchennego

Norma EN 1116 przewiduje trzy wysokości blatu o stałej wysokości: 850, 900 i 950 mm, tak by dało się dopasować kuchnię do wzrostu użytkowników. Pod te wysokości projektuje się wnęki na sprzęt do zabudowy (odpowiednio co najmniej 820, 870 i 920 mm). Norma zaznacza też, że osoby z niepełnosprawnościami mogą potrzebować innych wymiarów.

W kuchniach na wymiar nie trzymamy się sztywno jednej liczby. Sprawdzamy, kto najwięcej gotuje, i ustawiamy blat tak, by przy krojeniu nie trzeba było się garbić ani unosić łokci. Wytyczne NKBA idą w tę samą stronę: w kuchni dostosowanej do różnych użytkowników zalecają dwie wysokości blatu roboczego, niższą (71 - 91 cm) i wyższą (91 - 114 cm).

Głębokość szafek i odstęp od szafek wiszących

Według EN 1116 blat ma co najmniej 600 mm głębokości, bo tyle potrzebują typowe urządzenia do zabudowy. Szafki wiszące mają mieć od 310 do 400 mm głębokości: mniej nie zmieści talerzy, więcej utrudnia pracę przy blacie i sięganie do półek. Między blatem a spodem szafki wiszącej norma wymaga co najmniej 450 mm, a cokół ma mieć co najmniej 80 mm, by dało się sprzątać pod szafkami.

W praktyce odstęp nad blatem dobieramy do tego, co na nim stanie (ekspres, robot kuchenny) i do wzrostu domowników. Wysokość samej zabudowy górnej nie ma sztywnej granicy: kończy się tam, gdzie sufit albo zasięg rąk.

Odległości między ciągami i przejścia

W kuchni dwurzędowej, w układzie U i przy wyspie liczy się szerokość przejścia roboczego, mierzona od frontu do frontu. NKBA zaleca co najmniej 107 cm dla jednej osoby gotującej i 122 cm dla kilku, a dla przejścia, którym tylko się przechodzi, co najmniej 91 cm. Z naszych realizacji wynika podobnie: około 120 cm pozwala otworzyć zmywarkę i piekarnik, wysunąć szufladę i minąć się we dwoje.

Trójkąt roboczy w liczbach

Trójkąt roboczy łączy środki frontów lodówki, zlewu i płyty. Według NKBA suma trzech boków nie powinna przekraczać 7,9 m, a każdy bok powinien mieć od 1,2 do 2,7 m. Bok trójkąta nie powinien też przecinać wyspy ani półwyspu o więcej niż 30 cm. Jak rozplanować strefy pracy wokół tego trójkąta, opisujemy w poradniku jak zaprojektować kuchnię.

Odległości między sprzętami AGD

Zlew, płyta i wolny blat

Przy zlewie potrzebny jest blat na brudne i czyste naczynia: NKBA zaleca 61 cm z jednej strony i 46 cm z drugiej. Przy płycie zostaw 30 cm z jednej strony i 38 cm z drugiej, żeby było gdzie odstawić gorący garnek. Główne miejsce do krojenia, czyli ciągły blat o wymiarach co najmniej 91 x 61 cm, najlepiej zaplanować tuż obok zlewu. Zmywarka powinna stać nie dalej niż 91 cm od krawędzi zlewu.

Lodówka z dala od źródeł ciepła

Lodówki nie stawiamy tuż przy piekarniku, płycie ani w pełnym słońcu przy oknie: ciepło zmusza ją do cięższej pracy. Obok niej, od strony uchwytu, przyda się co najmniej 38 cm blatu na wypakowanie zakupów.

Kuchenka gazowa a okno

Warunki techniczne dla budynków wymagają, by kuchnie i kuchenki gazowe stały co najmniej 0,5 m od okna, licząc w rzucie poziomym od boku urządzenia (§ 173). Przy płycie indukcyjnej tego wymogu nie ma, ale przeciąg z okna i tak przeszkadza w gotowaniu. NKBA radzi dodatkowo, by w ogóle nie stawiać płyty pod otwieranym oknem.

Okap nad płytą

Norma EN 1116 nie podaje jednej odległości między płytą a okapem i odsyła do instrukcji producentów płyty i okapu. Te instrukcje są tu wiążące. Wytyczne NKBA wskazują co najmniej 61 cm między płytą a osłoniętą, niepalną powierzchnią nad nią.

Wymiary wyspy kuchennej

Głębokość wyspy zależy od tego, co na niej robisz. Z naszych realizacji: 60 cm wystarcza, gdy wyspa jest używana z jednej strony i nie ma na niej sprzętu. Gdy na wyspie jest płyta albo zlew, a z drugiej strony ktoś siedzi, wygodniej jest bliżej 120 cm. Przy płycie na wyspie NKBA zaleca co najmniej 23 cm blatu za strefą grzewczą, żeby nikt po drugiej stronie nie sięgał nad gorącym garnkiem.

Wokół wyspy obowiązują te same szerokości przejść co między ciągami zabudowy: 107 cm, gdy gotuje jedna osoba, i 122 cm, gdy kilka.

Miejsca do siedzenia przy wyspie i barku

Na każdą siedzącą osobę NKBA przewiduje 61 cm szerokości blatu. Miejsce na kolana pod blatem zależy od jego wysokości:

• blat 76 cm (wysokość stołu): 46 cm głębokości,
• blat 91 cm (wysokość roboczego blatu): 38 cm,
• blat 107 cm (wysokość barowa): 30 cm.

Za plecami siedzących zostaw 81 cm, gdy nikt tam nie przechodzi, 91 cm, gdy trzeba się przecisnąć, i 112 cm, gdy to przejście. Do blatu barowego dobierz hokery, a do blatu na wysokości roboczej niższe stołki. Barek jako sposób na oddzielenie kuchni od salonu opisujemy we wpisie kuchnia zamknięta czy półotwarta.

Kiedy odejść od standardowych wymiarów

Tabela to punkt wyjścia, nie przepis. Wysoka osoba, która dużo gotuje, skorzysta na wyższym blacie. W wąskim pomieszczeniu czasem lepiej zrezygnować z jednego ciągu niż zostawić przejście, w którym nie da się otworzyć zmywarki. W kuchniach na wymiar dopasowujemy zabudowę do pomieszczenia i domowników, a nie odwrotnie. Jak wygląda u nas pomiar i projekt, opisujemy we wpisie kuchnia na wymiar ze starego drewna.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest standardowa wysokość blatu w kuchni?

Norma EN 1116 przewiduje 85, 90 lub 95 cm. Wysokość warto dobrać do wzrostu osoby, która najczęściej gotuje.

Ile centymetrów między blatem a szafkami wiszącymi?

Co najmniej 45 cm według EN 1116, liczone od blatu do spodu szafki wiszącej.

Jaka odległość między wyspą a zabudową?

Według NKBA co najmniej 107 cm, gdy gotuje jedna osoba, i 122 cm, gdy kilka. Mierzy się ją od frontu do frontu.

Jak głęboka powinna być wyspa kuchenna?

Od około 60 cm przy wyspie używanej z jednej strony do około 120 cm, gdy na wyspie jest płyta lub zlew, a z drugiej strony są miejsca do siedzenia.

Kuchnia na wymiar co do centymetra

Blaty, wyspy i barki ze starego drewna robimy pod konkretne wnętrze. Zobacz blaty ze starego drewna i hokery i taborety, a jeśli planujesz całą zabudowę, sprawdź kuchnie na zamówienie albo napisz do nas. Materiał opisujemy we wpisie meble kuchenne ze starego drewna.

Źródła

1. UNI EN 1116:2018 Coordinating sizes for kitchen furniture and kitchen appliances, A. Giavon, CATAS, 2018 (omówienie normy EN 1116:2018).
2. Kitchen Planning Guidelines with Access Standards, National Kitchen & Bath Association (NKBA), wydanie oparte na IRC 2015, plik z 2022 r.
3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225.