Kuchnia otwarta na salon: zalety, wady i jak je ograniczyć

Kuchnia otwarta na salon powiększa optycznie wnętrze, wpuszcza więcej światła i pozwala gotować bez odcinania się od rodziny i gości. Jej wady to zapachy i para w części dziennej, hałas okapu i sprzętów oraz bałagan widoczny z kanapy. Wszystkie trzy da się w dużej mierze ograniczyć już na etapie projektu: wydajnym i cichym okapem z wyciągiem na zewnątrz, podziałem na strefy oraz zabudową, która chowa to, co ma być schowane.

Zalety kuchni otwartej na salon

• Więcej przestrzeni. Bez ściany małe mieszkanie wydaje się większe, a duże wnętrze zyskuje oddech.
• Więcej światła. Kuchnia korzysta z okien salonu, nawet jeśli sama ma małe okno.
• Kontakt z domownikami. Można gotować i jednocześnie rozmawiać, pilnować dzieci, być z gośćmi.
• Wspólne gotowanie. Przy wyspie zmieści się kilka osób, a goście chętnie pomagają.
• Jedno spójne wnętrze. Te same materiały w kuchni i salonie tworzą całość, łatwiej też dopasować styl: od nowoczesnego po rustykalny.

Dla nas kuchnia otwarta to także pewna filozofia: skoro kuchnia jest sercem domu, nie ma powodu jej chować.

Wady kuchni otwartej na salon

• Zapachy i para. Podczas gotowania do powietrza trafia para wodna z drobinami tłuszczu, które osiadają na meblach i tkaninach w salonie: kanapie, poduszkach, zasłonach.
• Hałas. Okap na wysokim biegu, zmywarka czy blender słychać w całej strefie dziennej.
• Bałagan na widoku. Garnki w zlewie i rzeczy na blacie widać z kanapy i od wejścia.
• Mniej ścian na szafki. Ściana, której nie ma, nie zmieści też zabudowy, więc schowki trzeba zaplanować gdzie indziej.

Jak ograniczyć zapachy: okap i wentylacja

Polskie warunki techniczne dopuszczają w mieszkaniu wielopokojowym aneks kuchenny w pokoju dziennym pod warunkiem zastosowania w nim wentylacji, a okap trzeba podłączyć do odrębnego przewodu kominowego (§ 93 ust. 4 i 5). W mieszkaniu jednopokojowym aneks połączony z pokojem wymaga kuchni elektrycznej (§ 93 ust. 3). Aktualne wymagania dla Twojego budynku potwierdzi projektant.

Sam okap też nie wyłapuje wszystkiego. Badanie Lawrence Berkeley National Laboratory pokazało, że przy najwyższym biegu okapy przechwytywały ponad 80 - 90% spalin z tylnych palników, ale z przednich już tylko 46 - 78%, zależnie od modelu. Przy najniższym biegu skuteczność była wyraźnie niższa. Wnioski dla kuchni otwartej:

• wybierz okap z wyciągiem na zewnątrz, co najmniej tak szeroki jak płyta;
• gotuj częściej na tylnych polach płyty;
• włącz okap przed gotowaniem i nie wyłączaj zaraz po nim;
• przy smażeniu używaj wyższego biegu.

Wytyczne NKBA zalecają dla każdej płyty okap z odprowadzeniem powietrza na zewnątrz o wydajności co najmniej 150 stóp sześciennych na minutę, czyli około 255 m³/h. Odległość okapu od płyty podaje jego producent.

Jak ograniczyć hałas

W otwartej kuchni okap pracuje kilka metrów od kanapy. Jego głośność sprawdzisz przed zakupem: unijna etykieta energetyczna okapu podaje poziom hałasu w dB, mierzony przy najwyższym ustawieniu w trakcie normalnej pracy, a karta produktu także przy minimalnej wydajności. Porównuj modele po tej liczbie. Cichszy okap łatwiej włączyć wcześniej i zostawić dłużej, a to wprost przekłada się na mniej zapachów w salonie.

Pomaga też zabudowa: sprzęt w zamykanych szafkach, zmywarka z dala od części wypoczynkowej, dywany, zasłony i tapicerowane meble w salonie, które tłumią pogłos.

Kuchnia otwarta w małym mieszkaniu

W małym mieszkaniu otwarta kuchnia daje najwięcej: jedno większe pomieszczenie zamiast dwóch ciasnych, światło z okien salonu i miejsce na stół. Trzeba tylko lepiej zaplanować schowki, bo każdy centymetr ściany jest na wagę złota. Sprawdza się zabudowa do sufitu w jednym ciągu, wąska wyspa lub półwysep jako blat i stół jednocześnie oraz jedna podłoga w całej strefie dziennej, która optycznie powiększa wnętrze. Okap jest tu jeszcze ważniejszy niż w dużym domu, bo kanapa stoi zwykle kilka kroków od płyty.

Jak ukryć bałagan na blacie

• Zlew przy ścianie, wyspa jako blat do podawania. Brudne naczynia zostają poza linią wzroku z salonu.
• Wyższy blat od strony salonu. Barek na wyspie zasłania blat roboczy.
• Wysoka zabudowa i spiżarnia. Małe AGD i zapasy znikają za frontami.
• Szuflady zamiast otwartych półek w strefie widocznej z salonu.
• Więcej schowków niż się wydaje. Brakującą ścianę zastąpi wyspa z szafkami albo regał.

Jak wydzielić kuchnię w otwartej przestrzeni

Kuchnię od salonu można oddzielić bez ściany:

• Podłogą. W większych wnętrzach proponujemy w kuchni starą cegłę, a w salonie deski. W małych lepiej działa jedna podłoga w całości, bo optycznie powiększa wnętrze. O cegle na podłodze piszemy w poradniku podłoga z cegły.
• Sufitem. Stara belka w linii dawnej ściany albo stare deski na suficie nad jedną strefą. Przykłady w tekście stare belki i deski we wnętrzu.
• Meblem. Wyspa, barek albo ażurowy regał. Porównanie takich rozwiązań znajdziesz we wpisie kuchnia zamknięta czy półotwarta.
• Światłem. Mocne światło zadaniowe nad blatem, łagodniejsze nad stołem i w salonie.

Światło w kuchni otwartej

Otwarta kuchnia korzysta z okien salonu, dlatego jest jaśniejsza niż kuchnia za ścianą, nawet gdy sama ma małe okno. Wieczorem potrzebuje jednak kilku obwodów światła: mocnego oświetlenia zadaniowego nad blatem i płytą, lamp nad wyspą lub stołem oraz ciepłego światła w części wypoczynkowej. Gdy po kolacji zgasisz światło nad blatem, kuchnia znika w półmroku, a salon zostaje oświetlony. To najprostszy sposób, by po gotowaniu nie patrzeć na naczynia w zlewie.

Aranżacje kuchni otwartej ze starym drewnem

W otwartej kuchni meble są na widoku przez cały dzień, więc liczy się nie tylko styl, ale i trwałość: odporność na wodę, tłuszcz i uderzenia, bez odprysków i odklejającej się okleiny. Dlatego polecamy lite drewno. Czy stare drewno wytrzyma kuchenne warunki, wyjaśniamy we wpisie meble kuchenne ze starego drewna.

Najważniejsza jest spójność kuchni z salonem. Te same deski w frontach kuchni i w meblach dziennych, metalowe uchwyty pasujące do okuć półki na wino, drabina albo stare belki tworzące ramę między strefami. Tworzymy meble do wszystkich pomieszczeń, także kanapy i stoły, więc całe wnętrze może powstać z jednego materiału. Inspiracje do części dziennej znajdziesz we wpisie stare drewno w salonie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kuchnia otwarta na salon jest zgodna z przepisami?

Tak. Warunki techniczne dopuszczają aneks kuchenny w pokoju dziennym pod warunkiem zapewnienia wentylacji. W mieszkaniu jednopokojowym aneks połączony z pokojem wymaga kuchni elektrycznej.

Jaki okap wybrać do kuchni otwartej?

Z wyciągiem na zewnątrz, co najmniej tak szeroki jak płyta, o dużej wydajności i niskim poziomie hałasu podanym na etykiecie energetycznej.

Jak oddzielić kuchnię od salonu bez ściany?

Wyspą, barkiem, regałem, różnymi podłogami, belką na suficie albo oświetleniem.

Czy w otwartej kuchni zmieszczę tyle szafek co w zamkniętej?

Zwykle ścian jest mniej, ale braki uzupełnia wyspa z szafkami, wysoka zabudowa lub spiżarnia.

Otwarta kuchnia ze starego drewna od Regalia

Kuchnie, wyspy, półki i meble do salonu robimy z jednego materiału, na wymiar. Zobacz kuchnie na zamówienie i półki ze starego drewna, przeczytaj o meblach na wymiar albo napisz do nas. Cały proces planowania opisujemy w poradniku jak zaprojektować kuchnię.

Źródła

1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225.
2. Pollutant Removal Efficiency of Residential Cooking Exhaust Hoods, B. C. Singer i in., Lawrence Berkeley National Laboratory (LBNL-4902E), 2011.
3. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 65/2014 w odniesieniu do etykiet efektywności energetycznej dla domowych piekarników i okapów nadkuchennych, Komisja Europejska, 2014.
4. Kitchen Planning Guidelines with Access Standards, National Kitchen & Bath Association (NKBA), wydanie oparte na IRC 2015, plik z 2022 r.