O manufakturze

Meble z drewna z historią: od zimowej wycinki do manufaktury

Mroźna zima 1901 roku, cieśla z siekierą i drewno, które dziś staje się stołem. O tym, dlaczego naturę nazywamy najlepszym projektantem.

Stos starych, spękanych belek z rozbiórki leżących na ziemi przed oczyszczeniem

Meble z drewna z historią robimy z belek i desek, które przez sto i więcej lat pracowały w konstrukcjach stodół, siedlisk i dworków. Nie zmieniamy ich charakteru na siłę. Pęknięcia, sęki, ślady gwoździ i patyna zostają na wierzchu, bo to one opowiadają historię mebla. Mówimy, że pracujemy z najlepszym projektantem świata: z naturą.

Zima 1901 roku: skąd się bierze drewno z historią

Wyobraź sobie mroźną zimę 1901 roku na Mazurach. Ojciec rodziny wkłada kożuch i wychodzi z ciepłej izby do lasu, żeby ściąć starannie wybrane drzewa. Nie robi tego zimą przypadkiem. Wie, że w mrozie w drzewie jest najmniej soków, więc drewno będzie stabilne i trwałe, a przy pracy nie zacznie się wypaczać.

Ta scena to nie zapis konkretnej dostawy, tylko obraz, który mamy przed oczami, gdy bierzemy do ręki stare drewno. Kontynuujemy pracę ówczesnych cieśli. Z drewna ściętego ponad sto lat temu robimy meble, które mają służyć kolejnym pokoleniom. Więcej o zimowej wycince i dawnych zasadach pozyskiwania drewna piszemy we wpisie o drewnie księżycowym.

Natura jako projektant: co to znaczy w praktyce

Nie walczymy z drewnem. Poddajemy się temu, co stworzyła natura, i wydobywamy z niego to, co zachwyca. Drewno sezonowane przez ponad sto lat ma zestawienie barw i faktur, którego nie da się podrobić. Dlatego nie postarzamy młodego drewna i nie szlifujemy starych desek do gładkości. Różnicę między drewnem starym a postarzanym wyjaśniamy we wpisie drewno postarzane.

Skąd pochodzi nasze odzyskane drewno

Drewno do mebli pozyskujemy z remontów starych obiektów: stodół, siedlisk, magazynów wojskowych, kamienic, dworków i zabytków. Rzadziej z rozbiórek. Wkraczamy dopiero wtedy, gdy budynku nie da się już wyremontować. Dlaczego warto odzyskiwać takie drewno, opisujemy w tekście o drewnie z rozbiórki.

Stos starych, spękanych belek z rozbiórki leżących na ziemi przed oczyszczeniem
Stare belki przed oczyszczeniem.

Jak przygotowujemy stare drewno do pracy

Belki i deski demontujemy ręcznie, żeby nie zniszczyć patyny. Potem drewno czyścimy z pyłu, gipsu, cementu i gwoździ. Każdy element sprawdzamy wykrywaczem metalu, żeby mieć pewność, że w środku nie został żaden gwóźdź. Dopiero wtedy drewno trafia do suszarni. Korzystamy z suszarni, którą ogrzewa ciepło odpadowe z biogazowni. Czyszczenie i suszenie trwa nawet kilka miesięcy.

Mycie starej deski strumieniem wody pod ciśnieniem na placu manufaktury
Mycie starej deski przed suszeniem.
Wyciąganie starego gwoździa z belki za pomocą obcęgów
Usuwanie gwoździ z belki.

Dlaczego stare drewno jest trwałe i ekologiczne

Dawniej drzewa rosły wolno, na ubogich glebach, więc roczne przyrosty były wąskie, a drewno gęste i twarde. Przez dziesiątki lat w budynku przeszło wiele zmian wilgotności i pogody, dlatego jest stabilne wymiarowo. Szczegóły opisujemy we wpisie o właściwościach starego drewna.

Ponowne użycie drewna ma też znaczenie dla środowiska. Według badania amerykańskiego Forest Products Laboratory wyprodukowanie nowej tarcicy konstrukcyjnej i nowych desek podłogowych zużywa odpowiednio około 11 i 13 razy więcej energii niż przygotowanie ich odpowiedników z odzysku (Bergman i in., 2010). Do naszych mebli nie ścinamy żadnych drzew. Więcej o tym piszemy w tekście o meblach ekologicznych.

Każdy mebel z historią jest jedyny

Okazjonalny sęk, pęknięcie czy ślad po gwoździu sprawiają, że nie ma dwóch takich samych mebli. Na powierzchni widać ślady starych narzędzi i pracę cieśli. Kilka elementów ze starego drewna potrafi zmienić całe wnętrze, na przykład ściana z desek wypalonych przez słońce albo szafka pod umywalkę.

Ściana z kominkiem i telewizorem obłożona starymi deskami w jasnym salonie
Ściana ze starych desek w salonie.
Szafka umywalkowa ze starego drewna z koszami na półce i okrągłym lustrem w drewnianej ramie
Szafka umywalkowa ze starego drewna.

W manufakturze pracujemy bez pośpiechu, tradycyjnymi technikami. Gotowe meble znajdziesz w kategorii meble ze starego drewna. Jeśli chcesz mebel z konkretnego drewna albo w nietypowym wymiarze, zobacz meble na wymiar i napisz do nas.

Źródła

  1. Bergman R., Gu H., Falk R. H., Napier T. R., Using reclaimed lumber and wood flooring in construction: measuring environmental impact using life-cycle inventory analysis, USDA Forest Service, Forest Products Laboratory, 2010.
Zespół Regalia

Piszemy o starym drewnie, cegle i metalu z odzysku oraz o meblach, które z nich powstają. Od 2007 roku w naszej manufakturze w Jezioranach na Warmii ręcznie wykonujemy meble i dodatki ze starego drewna z odzysku. Teksty przygotowuje zespół manufaktury na podstawie własnej praktyki i źródeł podanych pod wpisami.

Przeczytaj też

Wszystkie wpisyWszystkie →
Jak powstają meble ze starego drewna: film z manufaktury Video Jak powstają meble ze starego drewna: film z manufaktury 12.12.20222 min czytania Logo Regalia: co oznacza znak Polskiej Manufaktury O manufakturze Logo Regalia: co oznacza znak Polskiej Manufaktury 09.12.20222 min czytania Regalia Polska Manufaktura: wywiad z Wojciechem Sobierańskim O manufakturze Regalia Polska Manufaktura: wywiad z Wojciechem Sobierańskim 31.05.20173 min czytania